Boomtijden – één jaar tijdsbeleving met de twitterende boom in Nationaal Park Bosland
In Nationaal Park Bosland staat een boom die al drie jaar zijn leven deelt via sensoren. Wetenschappers van de Universiteit Gent volgen hem via het internationale onderzoeksplatform TreeWatch. Zo wordt zichtbaar hoe zijn sap stroomt, hoe zijn stam uitzet en weer krimpt, en hoe hij reageert op zon, regen en seizoenen. Iedereen kan deze gegevens bijna in realtime volgen en zo zien hoe de boom ademt, water opneemt en groeit.
“De sensoren tonen ons hoe een boom leeft in realtime. Het blijft bijzonder om dit zichtbaar én voelbaar te maken,” zegt Prof. Kathy Steppe (UGent).
Een jaar geleden kreeg de boom er een extra, poëtische dimensie bij. Het kunstenaarscollectief Anaïs Berck bouwde verder op de bestaande TreeWatch-metingen en voegde eigen sensoren toe voor onder meer CO₂, temperatuur, luchtvochtigheid en zonlicht. Vanuit die gecombineerde gegevens onderzochten ze de tijdsbeleving van drie grove dennen – in de Kalmthoutse Heide, De Liereman en Nationaal Park Bosland.
De kunstenaars lieten zich inspireren door het idee van *criptime*: een notie van tijd die ingeroepen wordt door mensen voor wie de normatieve tijd vaak niet voldoet aan hun behoeften, buiten de klassieke 9-tot-5 klok. Niet de menselijke agenda bepaalt het ritme van de bomen, maar zon en maan, de seizoenen, het weer, dieren en bezoekers. Zo ontstaat een totaal andere blik op tijd.
“Wij geven de boom een stem en tonen zijn tijdsbeleving op een manier die mensen raakt, voorbij de cijfers. Zo ervaar je niet enkel kennis, maar ook verbondenheid,” aldus Anaïs Berck.
Anaïs Berck bundelde dit jaar van artistiek onderzoek in digitale visualisaties van de data en een poëtisch dagboek met bijzondere momenten uit het leven van de boom, dat je via sms kan raadplegen. Tijdens het toonmoment wordt ook de digitale visualisatie als kunstwerk voorgesteld en te koop aangeboden.
Dit project kwam tot stand met de steun van de Vlaamse Overheid – Kunsten.
Praktisch
- Datum: Zondag 5 oktober 2025
- Tijdstip: Twee sessies: 11:00 en 15:00
- Locatie: aan het Bosmuseum in het Pijnven, Nationaal Park Bosland
- Toegang: Gratis toegang – iedereen welkom
- Meer info: Anaïs Berck
- Live data van de boom: TreeWatch
Blijvend te volgen
Kan je er op 5 oktober niet bij zijn? Geen probleem. De installatie en de verhalen van de boom blijven beschikbaar tot 7 november 2025. En online kan je de boom altijd volgen via TreeWatch.