Vredevol leven met de wolf
Nathan Martens van het Wolf Fencing Team geeft advies
De wolf heeft de voorbije jaren al massa’s gespreksstof doen opwaaien. Enerzijds is zijn komst een opsteker voor het wilde karakter van Nationaal Park Bosland en een teken dat de natuur het goed doet. Anderzijds werd de wolf vaak aanschouwd als een bedreiging. Dankzij een positieve switch in de mindset van veehouders, werd er de voorbije jaren een mooie basis gelegd om mens, vee en toppredator te laten samenleven. Het Wolf Fencing Team bouwt hierin aan waardevolle bruggen én hekken tussen het herstel van de diversiteit enerzijds, en het ondersteunen van veehouders met hun dieren anderzijds.
Nathan, welke rol neem jij op binnen de werking van het Wolf Fencing Team?
Zelf ben ik adviseur. Dit houdt in dat ik hoofdzakelijk langs ga bij veehouders en ik hen help om een plan van aanpak op te stellen. Een materiaallijst samenstellen waarmee ze zélf aan de slag kunnen, is daar een belangrijk deel van. Verder help ik waar nodig bij het invullen van de subsidieaanvragen en worden er ook regelmatig kwaliteitscontroles en herstellingen uitgevoerd. Het gebeurt ook wel eens dat ik lezingen geef, met name in Nederland – waar men momenteel nog in een opstartfase van de sensibilisering zit.
“Ja, de wolf is hier en zal zich hier ook blijven vestigen. Als we onze dieren goed beschermen, hoeft dat ook geen problemen op te leveren!”
Ik begrijp dat Wolf Fencing Team eigenlijk gezien mag worden als een aftakking van Natuurpunt en WWF. Betekent dit dat jullie pro de wolf zijn?
Vanuit mijn opleiding in de dierenzorg, heb ik een nuchtere blik op wat nodig is om dieren veilig te houden. Ook binnen Wolf Fencing Team stellen we ons niet op vanuit kampen pro of contra, maar vanuit een pragmatische visie dat samenleven zonder conflicten mogelijk is. We zetten ons dan ook hard in om de praktische kennis hierover te verspreiden. We zijn er om ervoor te zorgen dat beide partijen profijt ondervinden. Enerzijds is het ons doel om de biodiversiteit een kans te geven, maar we vinden het ook belangrijk om ervoor te zorgen dat het vee wordt veiliggesteld.
Wolf Fencing Team neemt dus niet alles uit handen, maar moedigt veehouders aan om zelf de mouwen op te stropen?
Inderdaad! Al begrijpen we dat niet iedereen even handig is en er vaak toch wel wat hulp nodig is... Met name het wolfwerend maken van een tuin, is bijzonder moeilijk. Gelukkig kunnen we rekenen op een groot netwerk van een 50-tal actieve vrijwilligers die, in ruil voor een maaltijd ter plaatse, graag helpen bij het correct installeren van de aangekochte materialen.
“Onze grootste doelgroep bestaat uit particulieren en liefhebbers die bijvoorbeeld enkele schapen of pony’s als hobby onderhouden, maar niet van professionele stallingen voorzien zijn om hun dieren ’s nachts helemaal veilig te stellen.”
Kunnen veehouders vandaag nog steeds rekenen op overheidssubsidies?
Ja; het is zelfs zo dat tot 90% van het aankoopbedrag wordt terugbetaald! Uiteraard is er ook een plafond aan de prijs die per lopende meter besteed mag worden. Ook geldt de voorwaarde dat er reeds een basisomheining aanwezig moet zijn. Uiteraard zijn wij er om hierin de juiste adviezen op een rijtje te zetten en zo slimme beslissingen te maken.
Betekent dit dat het merendeel van de veehouders in de regio intussen van wolfwerende onheiningen voorzien zijn?
Meer bepaald in de regio Nationaal Park Bosland en Noord-Limburg in het algemeen, is het inderdaad heel opvallend hoeveel weides en tuinen intussen goed voorzien zijn van de juiste schrikdraad. Toch merken we ook dat, nu de wolf minder in de media komt, er ook mensen zijn die niet proactief handelen en pas contact nemen wanneer het te laat is. Dat willen we te allen tijden vermijden! Wacht zeker niet tot je zelf een wolf in de buurt hebt opgemerkt om je vee veilig te stellen…
“Hoewel we al meer dan 1000 veehouders geholpen hebben, zijn er nog steeds duizenden veehouders in het leefgebied van de wolven die nog geen wolfwerende omheining hebben.
Daarom willen wij een centraal aanspreekpunt blijven!”
Krijgen jullie soms critici over de vloer die de effectiviteit van een wolfwerende omheining in vraag stellen?
Mensen zijn initieel soms erg negatief en vragen bijvoorbeeld of de omheiningen niet te laag zijn. Maar wie zich goed informeert, weet dat een wolf er niet gaat overspringen. Door het hoge voltage boven- én onderaan de omheining, kan hij er ook niet onder graven of overheen klauteren. Probeert hij dat wel, zal hij meteen een stevige, niet-dodelijke schok voelen. Deze negatieve prikkel ontmoedigt hem om een nieuwe aanvalspoging te ondernemen. Op die manier wordt de wolf voor een stukje afgericht of geconditioneerd om te overleven in een gebied waar ook mensen leven. Hij leert dan dat hij beter jaagt op wild, dan op het vee in de weides.
“Dieren kunnen gepakt worden, dus werk preventief
en laat je gratis ondersteunen voor een correctie installatie!”
Wat als iemand een aanval meldt bij jullie?
Als er bijvoorbeeld een dier gepakt werd, laat ons crisisteam alles vallen om meteen ter plekke te gaan. We plaatsen dan zo snel mogelijk een rescue set rondom de onbeschermde kudde als een tijdelijke omheining die de terugkeer van de wolf voorkomt. Wanneer de omheining wel al wolfwerend is gemaakt, is het correcte onderhoud ervan de verantwoordelijkheid van de veehouder, en komen wij in principe niet meer tussen. Daarom dat we duidelijk meegeven aan de mensen dat onderhoud van groot belang is om stroomverlies tegen te gaan.
Heeft de aanwezigheid van de wolf ook impact op de andere dieren in ‘onze’ bossen?
Ik heb vernomen dat herten sinds de komst van de wolf actiever, fitter en dus gezonder zijn. Ook everzwijnenpopulaties gaan zich door de aanwezigheid van een toppredator in de regio anders opstellen. Er werden intussen keilers, mannetjes everzwijnen, gespot die samen met met de zeugen rondtrekken om de biggen te beschermen; dat werd eerder niet gezien. Het zou mooi zijn, mocht er ook nog meer worden ingezet op de ontsnippering van onze regionen zodat de wolf zich nog vrijer in het bos kan voortbewegen!
“We zien dat de wolf bijdraagt aan rewilding en zo het natuurlijk evenwicht herstelt.”
Op welke manier kunnen geïnteresseerden ook een bijdrage leveren?
We organiseren twee keer per jaar startdagen met opleidingen voor vrijwilligers om met ons mee op pad te gaan voor aanpassingen van omheiningen. Deze poule bestaat uit een zéér divers publiek; van natuurliefhebbers tot jagers en van tevreden veehouders tot stadsmensen die hunkeren naar een dagje in de natuur. Iedereen heeft immers baat bij een vredevol samenleven met de wolf waarbij niemand schade oploopt!
